درود به تو اي آتش! اي برترين آفريده نيك و ستودني اهورامزدا. فروزان باش در اين خانه، فروزان باش در اين خانه تا دير زمان تا رستاخيز بزرگ و نيك، بده به من اي آتش آفريده اهورامزدا، رامش بسيار، روزي بسيار، زندگي بسيار، رامش فراوان، روزي فراوان، زندگي فراوان، پارسايي كامل، خوش زباني و دين آگاهي و پس از آن خردي بزرگ و پاينده و پس از آن دليري مردانه، استوار، هوشياري، وظيفه شناسي و بيداري و فرزندان برومند، زيرك، نگهبان كشور، انجمن آرا، باليده، نيك كردار، رهاننده از سختي ها و هوشيار كه پيشرفت دهد خانه مرا، ده مرا، شهر مرا، كشور مرا و سر افرازي هاي ميهن مرا...

سروده هشتم سر آغاز دومین بخش گاتها یعنی "اشتُوَد" است (اهنَوَد، اشتُوَد، سِپنتمَد، وَهوخشَتر، وَهیشتو اِشت). هفت سرود اهنود را از دیده گذراندیم. اشتُوَد که خود شامل 4 سروده است و به سبب وزن از نخستین بخش جدا گشته، با هات 43 آغاز شده و با هات 46 پایان میپذیرد. (گفتیم که هاتهای ۳۵ - ۴۲ جزو گاتهای زرتشت نیستند)

زرتشت در این هات و هات پسین با ادامه پرسشهای خود میخواهد به نوعی خودشناسی و یا جهانشناسی برسد. در واقع از این دو هات میتوان اشاراتی دانشیک برداشت کرد.

زرتشت پاسخ پاره ای از این پرسشها را داده یا پسینتر میدهد و پاره ای را به دوش نهاد آدمی _ چه بسا در تمام دورانها_ میگذارد.

او در آغاز ویژگیهای اهورامزدا و خود را به پرسش میگذارد تا چه بسا پافشاری بر هریک کند. و سپس به نوعی نهاد آدمی را با پرسشهای خود به چالش میکشد چرا که این پرسشها میتوانند سبب شکوفایی ذهن انسانهای زمانه او شوند. و درهمین میان زرتشت پاسخ و سر آغاز تمام آنها را سرور دانایی _اهورامزدا_  معرفی میکند. چرا که "مزدا اهورای همه توانا چنین برنهاده است..."

نشست ششم :

در سروده های ششم و هفتم (هاتهای ۳۳ و ۳۴) مفاهیم پیشین را میتوان بازیابی کرد. بار دیگر آیین بنیادین پیشنهادی زرتشت، فرنودها (اهداف) و خویشکاریهایی (وظایف) که برای خود و تمام اشوان همیارش میداند، روشن میشود.

همچنین در این دو هات برای نخستین بار مصداقهایی از فروزه هایی که پسینتر امشاسپندان نام میگیرند بیان میشوند.

در اینجا مثال بارز مصداق گرایی یا جان بخشی را میبینیم که پیشتر بدان اشاره رفته بود. مفاهیمی چون اندیشه، رسایی، بهترین راستی ، شهریاری و… چندان هویت مییابند که گویی جان دارند. خویشکاریهایی دارند و میتوان فرا خواندشان. همین رویکرد سبب میشود تا پسینتر اینها در کنار اهورامزدا به گونه ای تشخص بیابند( امشاسپندان) و یا ایزدانی _که شاید پسینتر نبوده اند_  را بسازند.

سروده پنجم ـ هات ۳۲ـ هات انقلاب زرتشت بر ضد کیش دوران میباشد. او در این سروده باز هم در پرده و بدون اشاره مستقیم فضای زمان خویش را ترسیم میکند.

کمابیش چهار هزار سال پیش. مردمانی گله دار و کشاورز به تازگی رو به شهر نشینی آورده اند و باور به خدایان چندگانه ای دارند که گاه یاریشان میدهند و گاه ترسناکند. و کسانی که این پنداربافی ها را گسترش میدهند پیشوایان و رهبران اینانند که برای بازار گرمی، نام آوری و ثروتمند شدن خود به این باورها و مراسم آب و تاب میدهند. همانطور که در متن اشاره شده کاویان به گمان شاهزادگانی از دودمان کیانیان هستند که به کارهای مذهبی هم میرسند و از میان آنان تنها کسی که از اینکارها دست کشیده و به یاری زرتشت بر میخیزد گشتاسب است. و کرپانها پیشوایان مراسم مذهبی پیچیده ای هستند که سپس به دشمنی با زرتشت که رویاروی پندارهای خرافی اینان می ایستد، برمیخیزند.

 به هرروی با بررسی این سروده میتوان دریافت آنچه زرتشت به رویارویی با آن برمیخیزد به راستی چگونه فرهنگ و باوری است. و کسانی که با او دشمنی میورزند چه ویژگیهایی دارند:

" ای کژ اندیشان، همه شما و همه آنهایی که با خیره سری شما را میستایند، دارای سرشتی زشت و نادرست و خودستا هستید و این کردار فریبکارانه  است که شما را در هفت کشور به بدی زبانزد کرده است."

^{ای آتش اهورامزدا، تو ای جلوه‌گاه آن بزرگ‌ترین سزاوار ستایش، فروزان باش در این خانه ؛ همواره پرتويت با زبانه‌های سرخ‌فام رخشنده باشد در این خانه، همیشه، همیشه، تا زمان بی‌پایان.. (آتش نيايش)}

بنا به استوره‌هاي ايراني، اهورامزدا، براي آفرينش دنيوي از زمان بي‎كران، زمان كران‎مند ‎آفريد تا هنگام مناسب آن را به جنبش درآورد. او در شش "بار"، پيش‌نمونه‎هاي شش پديده‎ي اصلي آفرينش، يعني آسمان، آب، زمين، گياه، جانور و انسان را ‎آفريد. اما اين باور نيز وجود داشته كه آفريده هفتمي هم هست و آن «آتش» است. به گفته‌ي استاد مهرداد بهار، آتش از آفريده‌هاي هفتگانه مادي است كه "همچون اخگري از انديشه آفريده شده" و "بدو درخششي از روشني بيكران داده شده است."